Haal God uit de wet

Het is natuurlijk onbenullig, dat wetsvoorstel van D66 om ‘bij de gratie Gods’ uit de wetten te schrappen. Maar ik had gehoopt dat de christelijke partijen met dit voorstel waren gekomen. (Verscheen in Nederlands Dagblad, 12 januari 2016)

Het klinkt mooi en gelovig, de zinsnede waarmee onze wetten beginnen: “Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods.” En het klinkt niet alleen mooi, het is ook nog waar. Net zoals het waar is dat Stientje van Veldhoven van D66 lid is van Tweede Kamer bij de gratie Gods. De vraag is alleen of Gods genade in de wet moet staan. Heeft Van Veldhoven niet gelijk als ze de ‘gratie Gods’ wil schrappen omdat het in strijd is met de scheiding van kerk en staat?

Onbenullig

Nou, nee, want waar maakt ze zich druk om? ChristenUnie voorman Segers haalde terecht cynisch uit op twitter: “Klimaat, vluchtelingen, antisemitisme. D66 gebruikt de luwte van het reces voor de aanpak van een echt groot probleem.” Maar ook bijvoorbeeld NRC-columnist Bas Heijne was verbaasd: “Denkt ze echt dat de wereld een stukje beter wordt wanneer we een fossiel schrappen waar geen ongelovige van wakker ligt?” Dus nee, het wetsvoorstel van D66 gaat ons land niet een stukje beter maken.

In de tweede plaats: met de scheiding van kerk en staat heeft ‘de gratie Gods’ niet zoveel te maken. Sterker: historisch gezien de invoering van de zinsnede mede om te zorgen voor een scheiding van kerk en staat. Door te zeggen dat de koning heerst bij de gratie Gods, betekent dat de koning niet heerst bij de gratie van de paus of een andere kerkvorst. Hij is geen verantwoording schuldig aan de kerk. Dus het voorstel van Van Veldhoven is niet alleen onbenullig, het is ook slecht beargumenteerd.

Overheden gaan niet naar de hemel

Maar toch: wat zou ik het toejuichen als SGP en ChristenUnie zelf met het voorstel kwamen. Daarvoor zijn een paar meer principiële en pragmatische argumenten.

Een staat heeft geen geloof. “Overheden gaan niet naar de hemel”, sprak ooit oud minister Donner. Historisch gezien is er gelukkig een grote invloed geweest van het christendom op onze staat, maar dat maakt onze staat nog niet christelijk en onze overheid niet gelovig. Je kunt je dus afvragen of het gepast is om ‘bij de gratie Gods’ te vermelden in wetsteksten.

Belangrijker is het dat het in de samenleving moet gaan om het ‘Uw naam worde geheiligd’. Hoe zorg je ervoor dat God wordt geëerd in de samenleving? Naar mijn stellige overtuiging niet door formuleringen die voor veel mensen volstrekt inhoudsloos zijn en zelfs wrevel oproepen. Dit wetsvoorstel van D66 en de felle discussies over het ambtsgebed of het verbod op godslastering, laat die wrevel zien. Veel mensen hebben het idee dat het christelijk geloof wordt voorgetrokken en dat het christelijk geloof gepaard gaat met macht. Dat zijn twee grote barrières in de heiliging van Gods naam. Wij als christenen, geven soms voeding aan het idee dat we anderen het geloof willen opleggen of dat we andere levensovertuigingen minder ruimte willen geven. Al kan dat idee voor een groot deel onterecht zijn, het levert wel negatieve beeldvorming op. Voor christenen is dat niet zo erg, maar als dat geprojecteerd wordt op God, is dat zonde.

Wat natuurlijk ook niet meehelpt voor de heiliging van Gods naam, zijn politieke discussies als die over de gratie Gods en over bijvoorbeeld godslastering en het ambtsgebed. Dat zijn discussies waar Gods naam vaak ijdel wordt gebruikt. Stemmen over het bidden tot God of de gratie Gods heeft iets aanstootgevends. En het zijn stemmingen en discussies die christenen steeds weer verliezen. Dat geeft mensen meer en meer het idee dat God zo langzamerhand verdwijnt uit onze samenleving.

Frisheid

Een andere aanpak kan heel bevrijdend werken. Wat nu als de christelijke partijen pleiten voor het afschaffen ‘bij de gratie Gods’ en voor het afschaffen van het ambtsgebed? Dat is pas verfrissend. Christen politici kunnen dan een verhaal houden waarom ze het zo belangrijk vinden dat de overheid ruimte geeft aan alle levensovertuigingen en dat God niets met wereldlijke macht heeft, maar wel met het dienen uit liefde en uit vrije wil. Dat ze het belangrijker vinden dat wetten inhoudelijk geïnspireerd zijn door Gods wil met deze wereld, dan dat Gods naam in een wet genoemd wordt. Het zal ook leiden tot hele verbaasde en geïnteresseerde reacties van tal van mensen, in de media en op de werkvloer. Daarnaast voorkom je allerlei vervelende discussies en verloren gevechten. Wellicht is het belangrijkste resultaat dat als God uit de wet verdwijnt er meer ruimte komt om over God in de samenleving te spreken. Goedkope tegenwerpingen dat christenen uit zijn op macht en geen ruimte aan anderen geven, vervallen. Dus: haal God uit de wet voor meer God in de samenleving.

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: